Kooperatifler: Kalkınmanın lokomotifi

Kooperatiflerin ekonomik kalkınmada, istihdam yaratılmasında, toplumun tüm kesimlerinin toplumsal yaşamın içine dahil edilmesinde oynadığı önemli rolün daha iyi vurgulanabilmesi için Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 2012 yılını Kooperatifler Uluslararası Yılı olarak ilan etti. Yıl boyu sürdürülecek etkinliklerin temasını "Kooperatifler daha iyi bir dünyanın inşasına katkıda bulunuyor" teşkil ediyor.

BM Genel Kurul Başkanı Nasır Abdülaziz El-Nasır konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada "Kooperatifler gıda güvenliğinin, kırsal kalkınmanın ve diğer sosyal hizmetlerin sağlanmasına katkıda bulunuyor" dedi.

Genel Sekreter Başyardımcısı Asha-Rose Migiro ise Dünyanın içinde bulunduğu zorlu mali ve ekonomik dönemde, uluslararası topluluğun, gelecek vaad eden ekonomik yapılar ve sosyal sorumluluk anlayışı açısından kooperatiflerden öğreneceği çok şey olduğunu belirtti. Migiro, kooperatiflerin, yapıları itibarıyla insan merkezli kuruluşlar olup bireylerin, toplumsal yaşama katılarak hayat kalitelerini artırma ihtiyacını karşıladığını belirtti.

Demokratik karar alma mekanizmaları ve üyelerinin bilgi ve birikimlerini geliştirme özellikleriyle kooperatifler, sürdürülebilir ağlar ve ilişkiler zinciri de oluşturuyor. 

Kooperatiflerin, uluslararası seviyede kabul görmüş yoksullukla mücadele ve kalkınma hedeflerine ulaşılmasında oynadığı rolün uluslararası toplulukça daha iyi anlaşılması için yıl boyunca etkinlikler düzenlenecek. Ayrıca, dünya genelinde yıl boyunca kooperatiflerin desteklenmesi amacıyla yasal mevzuat ve politikaların geliştirilmesi teşvik edilecek.

Bireyleri toplumsal hayata katan yapısı ve çevreye duyarlı yaklaşımlarıyla kooperatifler çevre konularına duyarlı yeşil ekonomiye geçiş açısından da önemli bir yerde duruyor.

Kooperatifler hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde kırsal kalkınmaya ve tarım üretimine katkıda bulunuyor.

Örneğin, Avrupa genelinde, tarım ürünlerinin yüzde 60'ının işlenmesi ve pazarlanması kooperatifler tarafından yapılıyor. Kooperatifler ayrıca bu ürünlerin üretimi için gerekli olan ara malları da temin ediyor.

Birleşmiş Milletler Tarım ve Gıda Örgütü (FAO) ve Dünya Gıda Programı (WFP) da küçük çiftçilerin kooperatifler çerçevesinde bir araya gelmelerinin pazarlık güçlerini artırdığını ve kaynak paylaşımı sayesinde gıda güvenliğini sağlamlaştırdığını ve yoksullukla mücadele alanında ilerleme sağlanmasına yardımcı olduğunu belirtiyor.

FAO ve WFP, kooperatiflerin dünya genelinde küçük işletmelerden milyon dolarlık işletmelere kadar değişen yapılar içinde faaliyetlerde bulunduklarını vurguluyor. BM verilerine göre dünya genelinde kooperatiflerin 800 milyon üyesi bulunuyor ve 100 milyon kişiye iş imkanı sağlıyor. Bu rakam çok uluslu şirketlerin sağladığı küresel istihdamın yüzde 20 fazlasına denk geliyor.

Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2008 yılında dünya genelinde 300 büyük kooperatifin toplam cirosu 1,1 trilyon ABD dolarına ulaştı. Bu da bir çok kalkınmış ülkenin gayri safi milli hasılasıyla neredeyse eşit bir oranı temsil ediyor.

Türkiye'de de önemli adımlar atılıyor

Hükümet ve kooperatiflerce ortaklaşa hazırlanan "Kooperatifçilik Strateji Belgesi"nin yakında açıklanacağı belirtildi.

Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada, "Türkiye Kooperatifçilik Strateji Belgesi"nde nihai aşamaya gelindiğini, 3 ay içinde hayata geçecek belgenin 50'ye yakın kurum ve kuruluşun mutabakatı ile hazırlandığını ve sektör için milat olacağını belirtti.

Türkiye'de kooperatifçiliğin 8,5 milyon kişinin gönüllü katıldığı bir ekonomik girişim modeli olmayı başardığı belirtiliyor.

BM Enformasyon Merkezi

Ankara